را به زودى به كار بست راه سلطه‌جوئيهاى محاكم را بگشود و همه كوششى كه براى محدود كردن اعمال ستمگرانهء محاكم صورت گرفته بود ، بىاثر گرديد . 6 محاكم تفتيش در قشتاله اندكى پيش از سقوط غرناطه بود ، يهوديانى كه ساليان دراز در سايه دولت اسلام در آزادى و امنيت گذرانيده بودند ، نخستين قربانيان سياست جديد اسپانيا شدند . از اين قرار كه چون غرناطه به دست پادشاه و ملكهء كاتوليكى افتاد و يهوديان در زير فرمان حكومت تازه درآمدند ، در سىام مارس سال 1494 فرمانى صادر شد كه يهوديانى كه مسيحى نمىشوند در هر شرايط و سنى كه هستند بايد در مدت چهار ماه از تاريخ صدور اين فرمان قشتاله را ترك گويند و هرگز بدان بازنگردند و كسانى كه از اين حكم سرپيچى كنند به مرگ و مصادره محكوم خواهند شد . همچنين هيچ يك از اهالى قشتاله پس از انقضاى اين مدت حق ندارند آنان را حمايت كنند يا در جايى مأوى دهند . يهوديان موظف‌اند كه در خلال اين مدت املاك خود را بفروشند و يا به هر نحوى كه مىخواهند در آن تصرف كنند . « 13 » بسيارى از يهوديان كه نمىخواستند وطن مألوف را ترك كنند يا اموال خود را از دست بدهند مسيحى شدند . بسيارى نيز در زندانهاى محاكم مقدس مردند يا سوخته شدند . جمعى نيز سر به ديگر بلاد نهادند و رفتند . يهوديانى كه مسيحى شده بودند نيز از تعقيب و آزار در امان نماندند زيرا - چنان كه گفتيم - به كوچكترين شبهه‌اى به زندان مىافتادند . طوايفى از مسلمانانى هم كه از سالها پيش در مملكت قشتاله و آراگون مانده بودند همين سرنوشت غم‌انگيز را پيدا كردند .

--> ( 13 ) . . 6 , loF , 82 . ojageL . R . P : sacnamiS ed lareneg oevihcrA .